ЖЕЛЄНЯВА

Рижни часци рошлїнох хаснує ше у костираню як желєнява. Желєнява ма у себе вельке количество води (80—95 проценти), окрем того, мало бильчки, дакус угльови гидрати и, у шлїдох, масци. Ма у себе и досц целулози хтора очежує претровлївосц, алє реґулує роботу черевох.
Гоч поживна вредносц желєняви мала, вона ше заш лєм хаснує як важна состойна часц костираня пре свой змист у минералних сольох, витаминох и целулози. Желєняву мож єсц варену и сирову (шалата). Кед ше вари, векша часц витаминох зоз желєняви знїщена. Сирова желєнява ма у себе вецей витамини, алє ше чежше претровює и може пренєсц обераци бацили тифуса, колери и преганячки. Прето сирову желєняву треба добре умиц и очисциц скорей єдла.
Желєняву у нашей кухнї або ше вари саму за себе, без меса, або ше пририхтує як додаток ґу месу.
Як цо познате, на каждей рошлїни розликуєме корень, стебло, лїсце и плод. При єдней файти желєняви хаснує ше лєм корень. До тей файти желєняви спадаю: мархва, целер, пастернак, цвикла, редквочки.
Желєнява зоз хторей у нашей кухні хаснуєме стеблочка та: порилук, шпарґла, келераба.
До ґрупи желєняви од хторей ше хаснує лєм лїсце приходза: шпинат, кель, шалати, била и белава капуста, покрива, квашнїк.
Єст желєняви зоз хторей ше хаснує у кухнї сам квиток, а тота желєнява то карфиол и артичокли.
Гу желєняви од котрих ше хаснує за варенє лєм плод спадаю: гращок, парадича, мауна, огурки.
У скоро каждей желєняви находза ше витамини, барз значни за наш орґанизем. Найвецей витамини єст у гевтей желєняви хтора ше пририхтує сирова, напр. рижни шалати.
Варене желєняви у сланей води барз препоручлїве, бо слана вода им нє бере минерални состойки.
У кухні ше желєнява нїґда нє хаснує цала, алє ше хаснує за варенє так же ше чисци, як цо ше то роби з кромплями, цибулю, порилуком; або те щика як цо то случай зоз пасулю и ленчу, або ше струга од скорки як мархва, хрин и бундавки, або ше тарга як цо ше то роби кед ше чисци шпинат, желе и покрива.
На чисцене желєняви треба обрациц вельку увагу. Зоз нєдомеркованим чисценьом велька часц поживових артиклох пойдзе до чкоди, а зоз правилним чисценьом желєняви посцигує ше потребна економичносц. Алє треба такой обрациц увагу же барз слаба економия купиц туню желєняву од хторей, кед ю очисци, ґаздиня будзе мушиц половку одруциц.